Thiết bị định vị cho trâu bò thả rông: chọn loại nào?
Vì sao trâu bò thả rông cần thiết bị định vị
Nuôi thả rông là cách chăn nuôi phổ biến ở vùng trung du và miền núi: đàn bò tự đi ăn cả ngày, có khi vài ngày mới về chuồng. Cách này đỡ công chăn dắt và đỡ tiền thức ăn, nhưng đổi lại người nuôi mất khả năng biết con vật đang ở đâu.
Với một con bò trị giá vài chục triệu đồng, việc đi tìm khắp mấy quả đồi không chỉ mất công mà nhiều khi không tìm ra. Thiết bị định vị GPS gắn vào con vật giải quyết đúng chỗ đó: mở điện thoại là biết đàn đang ở khoảnh nào.
Một ca thật: gắn định vị cho bò thả rông trên đồi
Vntrack từng lắp thiết bị định vị A10 cho một khách nuôi bò thả rông. Đàn bò của khách chạy qua nhiều quả đồi và thường đi nhiều ngày mới về, nên yêu cầu đặt ra không phải là thiết bị nhỏ hay rẻ, mà là thiết bị trụ được nhiều ngày ngoài trời mà không ai sạc được giữa chừng.
Ca này cho thấy bài toán của người chăn thả khác hẳn bài toán gắn định vị cho xe máy hay cho thú cưng trong nhà. Xe máy thì tối về là sạc được. Chó mèo thì quanh quẩn trong bán kính vài trăm mét. Còn bò thả rông thì cả hai điều kiện đó đều không có.
Nuôi bao nhiêu con thì cần mấy thiết bị?
Đây là câu hỏi đầu tiên gần như ai cũng hỏi, và câu trả lời phụ thuộc vào cách đàn di chuyển chứ không phụ thuộc vào số lượng con:
- Đàn đi cùng nhau, ít tách lẻ — chỉ cần gắn cho một vài con là đủ biết vị trí cả đàn.
- Đàn hay tách thành nhiều nhóm nhỏ — cần gắn cho mỗi nhóm ít nhất một con.
- Có con hay đi lẻ, hay lạc — nên gắn riêng cho đúng con đó.
- Bò giá trị cao, bò giống — nên gắn riêng từng con, không tính chung với đàn.
Bên em không đưa ra một con số cố định cho mọi trường hợp, vì thói quen di chuyển của đàn ở mỗi vùng mỗi khác. Anh chị mô tả cách chăn thả của nhà mình, đội tư vấn sẽ tính giúp số lượng hợp lý.
Địa hình chăn thả ảnh hưởng thế nào đến việc chọn thiết bị
Địa hình quyết định hai thứ: quãng đường con vật đi và chất lượng sóng.
- Đồi núi, chăn thả xa — con vật đi lâu ngày mới về, phải chọn loại pin lớn. Đây là trường hợp bắt buộc dùng mẫu pin cao nhất.
- Đồng bằng, bãi chăn gần nhà — tối lùa về chuồng được thì có thể dùng mẫu pin thấp hơn, chi phí nhẹ hơn.
- Vùng lõm sóng — đây là điều kiện quan trọng nhất, xem mục cuối bài.
Nên chọn mẫu nào, và vì sao không phải mẫu nhỏ nhất
Vntrack có nhiều mẫu định vị không dây, nhẹ nhất chỉ 47 g. Nhưng với trâu bò thả rông thì nhẹ không phải tiêu chí — con bò nặng vài trăm ký, thêm 266 g trên cổ nó không cảm thấy gì. Thứ quyết định là pin và khả năng chịu mưa nắng.
Mẫu phù hợp nhất là A10: pin 10.000mAh dùng được 25 – 30 ngày mỗi lần sạc, đạt chuẩn chống nước IP65 nên chịu được mưa và bụi ngoài trời. So sánh cho dễ hình dung: mẫu 47 g chỉ chạy được 3 – 5 ngày, gắn cho bò thả rông là hết pin trước khi bò về.
Định Vị Không Dây A10 4G | Pin 10000, 25-30 ngày, Chống nước IP65
Thiết bị gắn vào vòng cổ của con vật. Nên bọc thêm lớp bảo vệ và siết vừa tay, không siết chặt.
Chi phí trọn gói
- Thiết bị A10: 2.150.000đ cho một máy.
- Phí duy trì dịch vụ: 550.000đ/máy/năm, hoặc 950.000đ cho 2 năm. Trong đó SIM 4G 250.000đ và phần mềm 300.000đ.
- Năm đầu đã được tặng kèm, nên năm đầu chỉ trả tiền thiết bị.
Ba điều phải kiểm tra trước khi mua
Bên em nói trước để anh chị khỏi mua rồi không dùng được:
- Vùng chăn thả phải có sóng di động. Thiết bị gửi vị trí về qua mạng 4G. Khu vực nào không có sóng thì trong thời gian đó thiết bị không báo được vị trí. Anh chị thử mang điện thoại đi một vòng bãi chăn xem chỗ nào mất sóng.
- Phải có người nhớ sạc. 25 – 30 ngày là dài nhưng không phải vô hạn. Hết pin thì thiết bị thành cục nhựa.
- Định vị không chống được trộm, nó chỉ giúp tìm lại. Kẻ trộm có thể tháo bỏ thiết bị. Giá trị thật của nó nằm ở việc tìm con vật đi lạc và biết đàn đang ở đâu.
Câu hỏi thường gặp
Gắn vào cổ bò có làm con vật khó chịu không?
Thiết bị nặng 266 g, gắn trên vòng cổ. Với con vật nặng hàng trăm ký thì tỷ lệ này rất nhỏ. Cần siết vòng vừa tay, chừa khoảng hở để không cọ xát.
Trời mưa có sao không?
A10 đạt chuẩn IP65 — chịu được mưa và bụi. Nhưng không ngâm nước, nên nếu đàn hay lội qua suối sâu thì cần bọc thêm.
Xem vị trí ở đâu?
Qua ứng dụng Vntrack trên điện thoại Android và iPhone, hoặc trên máy tính. Xem được vị trí hiện tại và lịch sử di chuyển.
Dùng cho trâu, dê, ngựa được không?
Được, nguyên tắc như nhau. Riêng với dê thì cân nhắc vì con vật nhỏ hơn nhiều, nên hỏi tư vấn trước khi mua.

13 năm hoạt động trong lĩnh vực thiết bị định vị GPS tại Việt Nam, từ 2013.
